نهادهای ناکام در مصرف بودجه‌ی سال روان مالی، کدام اند؟

Home » فیچر » نهادهای ناکام در مصرف بودجه‌ی سال روان مالی، کدام اند؟

بیش‌از ۳۰ وزارت و نهاد مستقل دولت افغانستان باگذشت سه فصل سال روان مالی، نتوانسته کم‌ازکم ۵۰ درصد بودجه‌ی توسعه‌ای خودرا به‌مصرف برسانند.

میزان ۲, ۱۳۹۸ by
نهادهای ناکام در مصرف بودجه‌ی سال روان مالی، کدام اند؟

مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک

کابل-۲ میزان ۱۳۹۸

گزارش­گران: سهیلا بهار و شاه محمود اندیشور

 

بیش‌از ۳۰ وزارت و نهاد مستقل دولت افغانستان باگذشت سه فصل سال روان مالی، نتوانسته کمازکم ۵۰ درصد بودجه‌ی توسعه‌ای خودرا بهمصرف برسانند.

بربنیاد اسناد و دیتابیس بودجه‌ی ملی وزارت مالیه کشور که در پاسخ به برگه تقاضای اطلاعات خبرنگار پَیک ارایه شده‌است، تنها وزارت امورمهاجرین توانسته بیش‌از۸۰ درصد بودجه‌ی توسعه‌ای سال روان مالی خویش‌را به‌مصرف برساند؛ اما نهادهای (مجلس سنا، مجلس نمایندگان، اداره‌ی ملی نورم و استندرد و وزارت دولت درامور رسیدگی به‌روی‌دادهای طبیعی) حتا یک درصد از بودجه‌ی شان‌را نتوانسته به‌مصرف برسانند.

ریاست محافظت رییس‌جمهور بامصرف ۵٪، وزارت مخابرات با مصرف ۹.۲٪، اداره‌ی عالی بررسی بامصرف ۱۵٪  و وزارت تجارت و صنایع با مصرف ۱۸٪  به‌ترتیب در پایین‌ترین ردیف مصرف‌کننده‌گان بودجه‌ی توسعه‌ای سال روان مالی قراردارند.

مسوولان وزارت مالیه، می‌گویند که درمجموع از آغاز سال روان مالی (جنوری2019) تا ۲۷ سنبله‌ی سال روان خورشیدی، ۵۴٪ از کُلِ بودجه‌ی توسعه‌ای نهادهای دولت به‌مصرف رسیده‌است.

این‌که در کم‌تراز ۹۰ روز پایانِ سال، ۴۶٪ درصد باقی‌مانده‌ی بودجه به‌مصرف خواهد رسید یا نه؟ پرسشی‌که سخن‌گوی وزارت مالیه به تماس‌های پَی‌هم خبرنگار پَیک، پاسخ نداد.اما برخی‌از مسوولان نهادهای‌که کم‌ترین حصه‌ی بودجه را مصرف کرده‌اند و یا هیچ نکرده‌اند، مدعی‌اند که تا پایان سال روان مالی، صد درصد مصرف بودجه را گزارش خواهند داد.

عبدالهادی مجیدی رییس خدمات مالی مجلس سنا می‌پذیرد که تاهنوز پول‌های پیمان‌کاران شان را نه‌پرداخته‌اند. درحالی‌که بربنیاد داده‌های وزارت مالیه، هم‌اکنون مجلس سنا صددرصد بودجه‌ی توسعه‌ای خودرا در اختیار دارد.

وزارت دولت درامور رسیدگی به‌روی‌دادهای طبیعی‌هم می‌پذیرد که به‌دلیل تأخیر درامور اداری و تدارکات، تاهنوز اسناد مصرفی بودجه به‌وزارت مالیه نرسیده‌است.

تمیم عظیمی سخن‌گوی این وزارت می‌گوید: «باارسال پول نقد به بیش‌از بیست ولایت متضرر از حوادث طبیعی، رسیدگی شده‌است.»

ازسوی دیگر، تیمورشاه نوابی سخن‌گوی وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی، دلیل کم‌تراز ده درصد مصرف بودجه را عملی نه‌شدنِ برخی‌از پروژه‌های توسعه‌ای در مناطق ناامن کشور و پرداخت نکردنِ قرضه‌های برخی‌از شرکت‌های پیمان‌کار می‌داند و می‌افزاید که تا پایان سال روان مالی به صددرصد مصرف بودجه خواهند رسید.

برخی‌از آگاهان امور اقتصادی‌هم به‌این باوراند که نبود امنیت برای تطبیق پروژه‌های توسعه‌ای در برخی‌از مناطق کشور، کلان‌ترین عاملِ مصرف نشدنِ بودجه در نهادهای سکتوری دولت است و باتوجه به وضعیت سیاسی و امنیتی کشور، هیچ‌یک از نهادهای دولت در کم‌تراز یک فصل باقی‌مانده، قادر به‌مصرف صددرصد بودجه‌ی شان نخواهد شد.

چنان‌که وزارت فواید عامه که به‌تازه‌گی با وزارت ترانسپورت مدغم شده، هرچند توانسته‌است ۴۷٪ کُل بودجه‌ی توسعه‌ای سال روان‌اش را مصرف کند؛ اما به‌دلیل ناامنی در سه ولایت (کنر، زابل و سرپُل) حتا یک درصد از بودجه‌ی پروژه‌های جاده‌سازی را مصرف نتوانسته‌است.

بای‌نظر نظری استاد دانشگاه کابل می‌گوید که شش ماه نخست سال مالی، بهترین فرصت برای تدارک و برنامه‌ریزی مصرف بودجه‌است که متأسفانه بسیاری از نهادها به‌دلیل نبود مدیریت و هم‌آهنگی، این فرصت را ازدست داده‌اند.

بااین‌هم، ابراهیم جبارخیل مسوول شفافیت بودجه‌ی دیده‌بان شفافیت افغانستان، به‌مصرف رسیدنِ صددرصد بودجه در زمان باقی‌مانده باورمند نیست و هُشدار می‌دهد که اگر به‌مصرف‌هم برسد؛ شفاف، مؤثر و خالی‌از فساد نخواهد بود.

کمیسیون مالی و بودجه‌ی مجلس نمایندگان، تا آخرین لحظه‌ی تکمیل این گزارش به تماس‌های خبرنگار پَیک پاسخ نداد.

تمامی حقوق انتشار و حق کاپی رایت مطالب برای مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک محفوظ است.