KABUL WEATHER

مکتب‌های نیمه‌کاره، فساد فراموش‌شده

Home » اجتماعی » مکتب‌های نیمه‌کاره، فساد فراموش‌شده

صدها کودک مکتبی و غیرمکتبی در ولسوالی یوسف‎خیل ولایت پکتیکا، بیش‎تراز یک دهه به‎این‎سو به‎دلیل نبود مکتب و اختلاس در ساخت‎وساز مکتب‎های این ولسوالی، از آموزش محروم مانده‎اند.
یافته‎های مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک، نشان می‎دهد که ساختمان‎های سه مکتب ….

دلو ۲۴, ۱۳۹۸ by
مکتب‌های نیمه‌کاره، فساد فراموش‌شده

مرکز خبرنگاری تحقیقی پَیک
پکتیکا – ۲۴ دلو ۱۳۹۸
گزارش‌گر:  محمد نبی زیارمل

صدها کودک مکتبی و غیرمکتبی در ولسوالی یوسف‌خیل ولایت پکتیکا، بیش‌تراز یک دهه به‌این‌سو به‌دلیل نبود مکتب و اختلاس در ساخت‌وساز مکتب‌های این ولسوالی، از آموزش محروم مانده‌اند.

یافته‌های مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک، نشان می‌دهد که ساختمان‌های سه مکتب (عبدل‌بابا، اتحاد زانگی و نعمانی) در ولسوالی یوسف‌خیل پکتیکا، از ۱۲ سال به‌این‎سو به‌دلیل اختلاس پول‌های پروژه میان شرکت ساختمانی و رییس معارف آن‌زمان، ویرانه و نیمه‌کاره به‌جا مانده‌اند.

نامه‎های رسمی و سندهای مصارف این پروژه که به‎دست خبرنگار پیک رسیده، بیان‎گر این‎است که با تکمیل ۴۵ درصد کار ساختمان مکتب‎ها، ۱۰۰ درصد پول پروژه به‎امضای «رییس پیشین معارف پکتیکا» به «شرکت ساختمانی آریاناباستان» پرداخت شده‎است. 

مسوولان شرکت آریاناباستان در تماس تلفونی با خبرنگار پیک، دریافت صددرصد پول پروژه را نادرست خوانده و رد می‎کنند.

اما احسان‌الله ناشر رییس پیشین معارف پکتیکا، با رد هرگونه اختلاس به خبرنگار پیک می‎گوید:

«تاامروز دراین باره کسی از مه نپرسیده و تو هم نه سارنوال استی و نه قاضی‎و… که به تو پاسخ بدهم.»           

سندهای به‎دست آمده از آغاز و جریان ساخت‎وساز مکتب‎های اتحاد زانگی، عبدل‎بابا و نعمانی در ولسوالی‎های یوسف‎خیل، یحیاخیل و خیرکوت ولایت پکتیکا، نشان می‎دهد که پروژه‎ی ساخت‎وساز این مکتب‎ها با هزینه‎ی مجموعی کم‎تراز یک‎صدهزار دالر کُمک بانک جهانی در سال ۱۳۸۶خورشیدی آغاز شده و تااکنون به بهره‌برداری نرسیده‌است.

این مکتب‎ها که قرار بود با ایجاد ساختمان‎های پنج‌صنفی و هشت‎صنفی و میزوچوکی و دیگر نیازمندی‎های آن، صدها دختروپسر دانش‌آموز در زیر سقف آن درس بخوانند؛ اما هرکدام تااکنون به‌حالت ویرانه باقی مانده و شمار زیادی از کودکان دراین محل به مکتب نمی‎روند.

نذرالدین از بزرگان قومی یوسف‎خیل، از نیمه‎کاره ماندن ساختمان مکتب عبدل‎بابا به‎دلیل حیف‎ومیل شدن پول‎های پروژه، گواهی می‎دهد و مسوولان معارف را به فساد مالی‎واداری و ظلم‎وجفا در حق فرزندان‎شان متهم می‎کند.

شماری ازاین بزرگان قومی با دست‎خط شکایت‎نامه‎های رسمی، از مقام ولایت پکتیکا خواسته‎اند که ساختمان نیمه‎کاره‎ی مکتب عبدل‎بابا را، هرچه زودتر تکمیل کنند.

محب‎الله صمیم والی پیشین ولایت پکتیکا‎هم، ریاست معارف را به پی‎گیری و اجراآت قانونی دراین باره دستور داده‎است.

دستوری‎که در بخشی از پاسخ به‎آن در یک نامه‎ی رسمی شماره ۷۶۴بر۴۶۱ تاریخ ۷/۴/۱۳۹۰خورشیدی، چنین آمده‎است:

«بررسی‎های تیم انجنیری و معماری، نشان می‎دهد درحالی‎که بیش‎تراز ۴۰درصد کار ساختمان مکتب پیش نرفته، شرکت ساختمانی ۸۵درصد پول پروژه را به‎امضای رییس معارف دریافت کرده و بار دوم ۱۵درصد باقی‎مانده را هم گرفته‎است؛ اما ساختمان مکتب در همان حالت ۴۰درصد نیمه‎کاره مانده‎است.»   

باگذشت چندین ماه ازاین بررسی‎ها و گزارش‎ها، نامه‎ی رسمی دیگری از نشانی مقام ولایت پکتیکا عنوانی ریاست معارف این ولایت که به‎تاریخ ۲/۷/۱۳۹۱ نگاشته شده، چنین حکم می‎کند: «موضوع مکتب عبدل‎بابا را با شرکت آریاناباستان شریک ساخته و درصورت حاضر نشدن، به نهادهای عدلی و قضایی معرفی کنید.»

اما بربنیاد یافته‎ها و گفته‎های مسوولان، بزرگان و نمایندگان مردم این ولایت، ازآن‎روز تااکنون که بیش‎تراز هشت سال می‎گذرد، نه مکتب ویرانه آباد شده و نه عامل آن شناسایی و مجازات شده‎است.

 

فسادی که جبران نخواهد شد

برخی‎از بزرگان قومی، فعالان مدنی و نمایندگان مردم در شورای ملی کشور، همه به‎این باوراند که باوجود این‎همه اسناد، مدارک و بررسی‎های انجام‎شده درباره‎ی چگونه‎گی نیمه‎کاره ماندن ساختمان‎های مکتب‎ها و مصرف شدن صددرصد هزینه‎های آن، هیچ فردی به‎عنوان مسوول و عامل این فساد شناخته نشده و حتا در دو دهه‎ی پسین، گواه شناسایی و به‎کیفررسیدن فسادپیشه‎گان دراین ولایت نبوده‎اند.    

علی محمد آمر معارف ولسوالی یحیاخیل، ادعا می‌کند که درپیوند با نیمه‌کاره ماندن ساختمان مکتب‌های اتحاد زانگی و عبدل‌بابا، چندین بار موضوع را با معارف ولایت شریک ساخته‌است؛ اما باگذشت بیش‌تراز ده سال، هیچ بازپرسی دراین باره صورت نگرفته‌است.

به‎گفته وی، هر مکتب این ولسوالی همه‎ساله بیش‎وکم ۱۰۰ تا ۱۵۰ دانش‎آموز جدیدشمول دارد که براساس این رقم، با غیرفعال‎ماندن مکتب‎های بسته و نیمه‎کاره در یک دهه‎ی پسین تا بیش‎از یک‎هزار کودک واجد شرایط مکتب در این محل‎ها، از آموزش محروم شده‎اند.

سورگل مخلص آمر معارف ولسوالی یوسف‌خیل نیز، تاکید می‌کند که با نیمه‌کاره ماندنِ این مکتب‌ها در بیش‌تراز ده سال گذشته هزاران کودک مکتبی و غیرمکتبی دراین ولسوالی، از آموزش و رفتن به مکتب محروم مانده‌اند.

به‌گفته‌ی آقای مخلص، حتا برخی‌از دانش‌آموزانی‌که از دوره ابتداییه به متوسطه ارتقا می‌کنند، به‌دلیل نبود مکتب و یا فاصله‌ی دور به دیگر مکتب‌های متوسطه و لیسه، از ادامه‌ی درس و آموزش باز مانده و در نهایت به صف بی‌سوادان می‌پیوندند.

چنان‌که خان ۱۷ساله باشنده‌ی ولسوالی یوسف‌خیل، تا صنف چهارم در یک مکتب ابتدایی مربوط به کمیته سویدن نزدیک خانه‌ی شان درس خوانده و ازین‌که مکتب متوسطه‌ی عبدل‌بابا به‌دلیل نیمه‌کاره ماندن ساختمان‌اش غیرفعال‌است؛ نتوانسته به درس‌هایش ادامه بدهد. خان که اکنون دربدل ۲۵۰ افغانی، کار شاق روزمزدی می‌کند، می‌گوید:

«اگر مکتب ما جور می‌شد، حالی مه‎هم صنف ۱۲ می‌شدم که نشد و از کتاب و قلم دُور ماندیم.»

محرومیتی‌که مانند او، صدها کودک دیگر را نیز در یک دهه‎ی پسین با چنین سرنوشت دُچار ساخته و هیچ فرد یا نهادی از مسوولان محلی دراین ولایت تا به وزارت معارف کشورهم دراین‌باره پاسخ‌گو نیست.

سخن‎گوی وزارت معارف در نخستین تماس تلفونی، از خبرنگار پیک مُهلت خواست که دراین باره معلومات به‎دست بیاورد و سپس ارایه کند؛ اما پس‎از آن به هیچ تماس بعدی پاسخ نداد.

نه‎تنها یک، دو یا سه مکتب نیمه‎کاره، بل‎که بربنیاد معلومات ریاست معارف ولایت پکتیکا، از مجموع ۳۹۵ مکتب ثبت دفتر این نهاد، هنوزهم ۱۳۷ مکتب دراین ولایت ساختمان ندارد. هرچند شمار دانش‎آموزان مکتب‎های فعال دراین ولایت ۱۲۴هزار تن گفته شده که نزدیک به ده درصد آن دختران هستند؛ اما این داده‎ها به‎دیده‎ی شک نگریسته شده، چنان‎که به‎گفته‎ی میرزا کتوازی عضو مجلس نمایندگان، نسبت به هرکجای افغانستان، با معارف این ولایت بزرگترین جفای نابخشودنی صورت گرفته‎است.

محمد نسیم واجد معاون تدریسی ریاست معارف ولایت پکتیکاهم، می‌گوید که در ساخت‌وساز مکتب‌های یادشده، فساد و اختلاس کلانی صورت گرفته؛ اماهیچ بازپرسی تا امروز، از هیچ‌کسی دراین‎باره صورت نگرفته‌است.

مسوولان ریاست معارف ولایت پکتیکا ضمن پذیرفتن فساد و اختلاس انجام‎شده در کار ساخت‎وساز مکتب‎های اتحاد زانگی، عبدل‎بابا و نعمانی، از چگونه‎گی پی‎گیری و جبران هزینه‎ی بربادرفته چیزی نمی‎گویند؛ اما همین‎قدر وعده می‎دهند که درحال‎حاضر به‎هرگونه‎ی ممکن، چندین خیمه را برای این مکتب‎ها تدارک خواهند کرد.

افزون‎براین، آقای کتوازی در گفت‎وگو با خبرنگار پیک، از تعقیب و پی‎گیری موضوع وعده می‎دهد و تاکید می‎کند که با مسوولان این فساد ازطریق نهادهای عدلی و قضایی کشور، حتمن حساب و کتاب خواهند کرد.

تمامی حقوق انتشار و حق کاپی رایت مطالب برای مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک محفوظ است.