دنیای گیم، با کودکان تان چه می‌کند؟

Home » فیچر » دنیای گیم، با کودکان تان چه می‌کند؟

اعتیاد شماری از کودکان مکتبی تا زیر پنج سال به‎دنیای گیم و بازی‎های دیجیتالی در شهر کابل، رو به افزایش‎است.
اعتیادی‎که روزتاروز، جم‌وجوش کودکانِ مشغول به بازی‎های (گیرکان، توپ‎دنده، کلک‎دنده، جزبازی، تشله‎بازی و چشم‎پتکان و …

دلو ۵, ۱۳۹۸ by
دنیای گیم، با کودکان تان چه می‌کند؟

 

مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک
کابل – ۵ دلو ۱۳۹۸
گزارش‎گر:  رویا احدی

اعتیاد شماری از کودکان مکتبی تا زیر پنج سال به‌دنیای گیم و بازی‌های دیجیتالی در شهر کابل، رو به افزایش‌است.

اعتیادی‌که روزتاروز، جم‌وجوش کودکانِ مشغول به بازی‌های (گیرکان، توپ‌دنده، کلک‌دنده، جزبازی، تشله‌بازی و چشم‌پتکان و…) دو سه دهه پیش‌را، از کوچه‌ها و پس‌کوچه‌های شهر کابل برچیده و همه‌را در موبایل و کمپیوتر و گیم‌زون‌های شهر، مشغول بازی‌های (پاپ‌جی، کلش‌آف‌کلنز، بال‌پول، تیکن، لدو و…) ساخته‌است. هرکوچه و جاده‌ی شهر امروز، گیم‌زون (سالون‌های بازی‌های دیجیتالی) دارد و هرخانه‌ی پایتخت امروز، موبایل و تلویزیون و شماری‌هم کمپیوتر و انترنت دارند.

نه‌تنها کودکان مکتبی تا زیر پنج‌سال، بل‌که شماری از جوانان و بزرگ‌سالان نیز، روزانه ساعت‌ها وقت کار و بی‌کاری را با موبایل و بازی‌های دیجیتالی سپری می‌کنند.

محمد هاشم ۳۵ ساله باشنده‌ی ناحیه یازدهم شهر کابل، می‌گوید که روزانه دو سه ساعت لدوبازی در موبایل برایش عادت شده‌است.

به‌گفته‌ی خودش، حتا شبانه از دست کودکانِ پنج و هفت ساله‌اش به موبایل خود دسترسی ندارد. درصورتی‌که برق باشد، تا نیمه‌های شب نوبت‌وار در موبایل  گیم می‌زنند و شبی‌که برق نباشد، آرام می‌خوابند.

عادت و آرامی‌که برخی دیگر از خانواده‌ها را، سخت نگران ساخته‌است.

علی، کودک پنج ساله‌ای که به‌گفته‌ی پدرش، بیش‌تر از یک رُبع شبانه‌روز با گیم و بازی‌های دیجیتالی در موبایل و پلی‌ستیشن سروکار دارد، روزتاروز با کم‌خوابی، بی‌اشتهایی، پرخاش‌گری و آسیب‌های روانی روبه‌روست.

سید جواد پدر علی، می‌افزاید که بارها تلاش کرده‌است تا از اعتیاد و مصروفیت همیشه‌گی فرزندش با موبایل و بازی‌‌های کمپیوتری جلوگیری کند؛ اما نتیجه‌ای مثبتی در پَی نداشته و برعکس، اثرهای منفی جسمی و روانی به‌هم‌راه داشته‌است.

آن‌چه که به باور برخی از آگاهان و روان‌شناسان نیز، نگران کننده، اما قابل وقایه است.

شرف‌الدین عظیمی روان‌شناس و استاد دانشگاه تعلیم‌وتربیه کابل، علایم و نشانه‌های برخاسته از اعتیاد کودکان به موبایل، کمپیوتر و بازی‌های دیجیتالی را، خطرناک می‌خواند و می‌گوید:

«شاید ما آخرین نسلی بودیم که سرگرمی‌های فزیکی درخانه و کوچه و مکتب داشتیم.»

به‌گفته‌ی آقای عظیمی، ادامه‌ی چنین اعتیاد در کودکان، نه‌تنها که آنان را از کانون خانواده به‌دور ساخته و رُشد سالم فزیکی نخواهند داشت، بل‌که صدمه‌ی ذهنی و جسمی را نیز در پَی داشته و حتا این کودکان فکر و عواطف سالم نیز نخواهند داشت.

هرچند پژوهش‌های نهادهای جهانی، بیان‌گر این‌است که بازی‌های دیجیتالی فواید خوبی هم، مانند تقویت هوش و حافظه، یادگیری، افزایش تمرکز، مهارت و سرعت عمل‌کرد را به‌هم‌راه دارند؛ اما به‌باور این پژوهش‌گران، آسیب‌های جسمی و روحی ناشی از اعتیاد به بازی‌های دیجیتالی، به‌مراتب بیش‌تر از فواید آن برای رُشد سالم کودکان شناسایی شده‌اند.

بربنیاد این پژوهش‌ها، خیره شدنِ مداوم به صحنه‌ی نمایش موبایل یا کمپیوتر، چشمان کودک را به شدت زیر فشار نور قرارداده و دچار عارضه می‌کند. یعنی چنان غرق بازی می‌شوند که توجه نمی‌کنند، تا چه حد از لحاظ بینایی و ذهنی بر خود فشار می‌آورند. هم‌چنان به‌دلیل این‌که کودک در یک حالت ثابت، ساعت‌ها می نشیند، ستون فقرات و استخوان‌بندی او دچار مشکل می‌شود. ایجاد تهوع و سرگیجی‌هم، از دیگر عوارضی‌اند که بازی‌های دیجیتالی برای کودکان به‌ارمغان می‌آورد.

ازسوی دیگر، برخی از آگاهان به‌این باوراند که اُفت تحصیلی، کاهش روابط خانواده‌گی و منزوی شدن، از دیگر عوارض مهم و خطرناکی‌اند که صدمه‌ی شدیدی بر ذهنیت و شخصیت‌سازی کودک وارد می‌کند.

به‌باور آقای عظیمی، با توجه به این‌که زندگی انسان‌ها روزبه‌روز به‌سوی ماشینی شدن می‌رود و در برخی از خانواده‌ها، به‌دلیل این‌که پدر و مادر هردو شاغل هستند، این وضعیت خودبه‌خود روابط عاطفی و درکنارهم بودن را کاهش داده و باوجود تلویزیون، جعبه‌ی جادویی دیگری با جاذبه‌های سِحرآمیزتری به‌نام موبایل و انترنت، براین وضعیت اضافه شده و مشکل را دوچندان کرده‌است.

عارضه‌هایی که وزارت معارف کشور نیز، نگران کننده خوانده و بر مسوولیت‌پذیری خانواده‌ها در برابر فرزندان شان تأکید می‌کند.

نوریه نزهت سخن‌گوی وزارت معارف، می‌گوید که هرچند راجع به اضرار و پَی‌آمدهای منفی اعتیاد به بازی‌های دیجیتالی، برنامه‌های آگاهی‌دهی ازسوی معارف کشور عملی شده؛ اما این بسنده نیست و خانواده‌ها بیش‌تر از همه دراین باره مسوولیت دارند.

آگاهان نیز، به خانواده‌ها پیش‌نهاد می‌کنند که برای وقایه و جلوگیری از اعتیاد کودکان شان به گیم‌بازی، برخی روزها باید با فرزندان شان به گردش بروند و در طبیعت آزاد به بازی‌های مورد علاقه‌ی آن‌ها بپردازند، تا توجه آن‌ها از بازی‌های دیجیتالی منصرف شود.

هم‌چنان بهتراست، خانواده‌ها برای سرگرمی و بازی‌های دسته‌جمعی با کودکان شان وقت بگذارند، تا زمینه برای مشغولیت با بازی‌های دیجیتالی کم‌تر مساعد شود. درغیر این‌صورت، مقصر اصلی و تباه کننده‌ی شخصیت کودک، همان پدر و مادری خواهد بود که فرزند خودرا برای ساعت‌ها در برابر تلویزیون، کمپیوتر، موبایل و بازی‌های دیجیتالی رها می‌کنند.

به باور آگاهان، توجه نکردن  خانواده‌ها دراین امر سبب خواهد شد که فرزندان شان، افراد سرخورده، افسرده و غیرسازنده به جامعه تقدیم شوند، درحالی‌که جامعه‌ی کنونی به انسان‌های مبتکر و متفکر نیاز دارد.

تمامی حقوق انتشار و حق کاپی رایت مطالب برای مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک محفوظ است.