خوراکی‎های بازار کابل، نظارت نمی‎شود

Home » فیچر » خوراکی‎های بازار کابل، نظارت نمی‎شود

گرسنه که باشی، چه نیست که باب دل‎ات در جاده‌های پُرجم‎وجوش کابل به‎قدر توان پیدا نشود. از بولانی سر کراچی گرفته تا به کوره‎ی کبابی هوتل‎های کنارجاده و کافه‎های رنگین و عصری که عطر غذاهای شان، هر رهگذر پول‎دار و مفلس‌را به‎سوی خود می‎کشاند؛ اما به‎گفته‎ی برخی‎ازاین رهگذران، قصه‎های تلخ فقر و ناداری

میزان ۲۴, ۱۳۹۸ by
خوراکی‎های بازار کابل، نظارت نمی‎شود

مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک
کابل –  ۲۴ میزان ۱۳۹۸
گزارش‎گر: شاه محمود اندیشور

 

گرسنه که باشی، چه نیست که باب دل‎ات در جاده‌های پُرجم‎وجوش کابل به‎قدر توان پیدا نشود. از بولانی سر کراچی گرفته تا به کوره‎ی کبابی هوتل‎های کنارجاده و کافه‎های رنگین و عصری که عطر غذاهای شان، هر رهگذر پول‎دار و مفلس‌را به‎سوی خود می‎کشاند؛ اما به‎گفته‎ی برخی‎ازاین رهگذران، قصه‎های تلخ فقر و ناداری، ناامنی و… روزافزون درکشور، آن‎قدر بر زندگی مردم سایه افگنده‎است که امروزه بسیاری‎ها پروای پاک و ناپاک و حلال و حرام را هم ندارند.  

در یکی از پیاده‎روها‎ی پُرازدحام کنارجاده‎ی کوته‎سنگی که انواع غذاهای آماده (بولانی، سمبوسه، پکوره، سوپ، منتو، کرایی، پلو، کباب جگر، قورمه جگر و …) روی کراچی‎های دستی و چهارچرخه در فضای باز قابل دسترس‎است؛ حسیب‌الله ۱۸ساله دانش‎آموز مکتب کنار یک کراچی ایستاده و بولانی نوش‎جان می‎کند. آن‌سوی کراچی‌هم، حکمت بالای تاوه بولانی می‌پزد و گرماگرم به مشتریان‌اش عرضه می‌کند. حکمت ۳۰ساله از روزگار غریبی و کاروبار حلال حرف می‌زند؛ اما از نظافت کاسه و بشقاب پلاستیکی، روغن و تاوه‎ی سیاه، دستمال چرب‎وچرکین و فضای آلوده با انواع حشره‌ها و گردوخاک کنارجاده چیزی نمی‌گوید.

حسیب‌الله درحال خوردن بولانی گرم و دوغ سرد، می‌گوید: «همین‌که با پول کم و وقت کم چاره‌ی شکم می‌شود، غنیمت است.»

به‌گفته‌ی حسیب، کسی‌که روزانه سه‌صد افغانی درامد نداشته باشد، مجبوراست با ۳۰ تا ۵۰ افغانی دربدلِ دو سه‌تا بولانی و یک گیلاس دوغ، گذاره کند. چون‌که توان خرید یک وقت غذای نسبتن کافی در بدل ۱۵۰ تا ۳۰۰ افغانی را در هوتل‌های شهر ندارد.

مانند حسیب ده‌ها و صدها تنِ دیگر نیز که درامد خوبی ندارند، ازهمین ارزان‌ترین غذاهای روی بازار استفاده نموده و کم‌تر توجهی به بهداشت و کیفیت غذا و محل غذاخوری‌هم ندارند.کوته‌سنگی، پُل‌خشتی، لیسه‌مریم، سرای‌شمالی و برخی دیگر از گوشه‌های مزدحم شهرکابل، همه تصویری از حضور کاروباریان انواع خوراکی‌های غیربهداشتی را در فضای باز و آلوده‌ی شهر گواه است. جایی‌که به‌گفته‌ی برخی‌از شهروندان، حتا غذاهای پس‌مانده‌ی هوتل‌ها و دفاتر نیز به‌بهای خیلی ارزان عرضه می‌شود و بیش‌ترین مشتریان آن‌هم، افراد کم درامد و کارگران روزمزد اند.

برخی‌از فعالان و مسوولان امور محیط زیست، به‌این باوراند که هیچ‌گونه قواعد و قوانین بهداشتی در عرضه و استفاده‌ی غذاهای خیابانی رعایت نمی‌شود و این وضعیت برای صحت و بهداشت افراد جامعه، خیلی خطرناک و نگران کننده‌است.

پیش‌ازاین، سازمان جهانی بهداشت از امنیت غذایی در افغانستان به‌عنوان «بحران خاموش» یاد کرده و گفته‌است که مصرف غذای ناسالم، بزرگترین عاملِ بیش‌از بیست نوع بیماری در وجود انسان‌ها بوده که مهم‌ترین آن‌ها، عفونت روده، اسهال، چاقی مفرط، دیابت، سرطان و بیماری‌های قلبی به‌شمار رفته‌اند.

فرهاد قادری داکتر داخله‌ی عمومی در یکی از شفاخانه‌های خصوصی شهر کابل، می‌گوید که خوردن غذا در مکان باز و آلوده با هرگونه مکروب، درست نیست. به‌گفته وی، مسوولان شهرداری و صحت‌عامه باید از متخلفان جلوگیری کنند.

اما مسوولان صحت‌عامه‌ی کشور می­گویند که آن‌ها تا هنوز از غذاهای روی بازار نظارت نداشته و این مسوولیت شهرداری است که باید از فعالیت دست‌فروشان مواد خوراکی در کنار جاده‌ها و فضای باز جلوگیری کند.

داکتر ذاکر نسیمی، مسوول بخش مصوونیت غذایی وزارت صحت عامه می‌گوید:

«تا زمانی‌که جای و مکان مناسب و سرپوشیده برای این دست‌فروشان فراهم نشود، ما نظارت کرده نمی‌توانیم

اما شهرداری کابل به تماس‌های مکرر خبرنگار پَیک، پاسخ نداد.

درهمین‌‌حال، برخی دیگر از شهروندان کشور که از اقتصاد نسبتن خوب و زندگی بهتر بهره‌مند اند، به‌این باوراند که «ارزان بی‌علت نیست، قیمت بی‌حکمت» یعنی به‌باور آنان، غذاهای که در هوتل‌ها و کافه‌های عصری تهیه و عرضه می‌شوند، نسبت به‌هرگونه غذای بازاری از کیفیت و بهداشت لازم برخوردار بوده و به‌همین دلیل کیفیت و بهداشت، با بهای نسبتن بالاتر و گران‌تر در مکان‌های سرپوشیده و نسبتن معیاری عرضه می‌شود.

احمد زبیر ۲۴ساله باشنده‌ی ناحیه دهم شهر کابل که در یکی از بانک‌های خصوصی کار می‌کند و به‌گفته‌ی خودش درامد نسبتن خوبی هم دارد، می‌گوید که همه‌روزه نان چاشت را در یکی از کافه‌های عصری شهرنو نوش‌جان می‌کند.به‌گفته وی، اگر همه هوتل‌ها و مکان‌های غذاخوری مانند همین کافه‌ها، نظافت و بهداشت لازم را رعایت کنند، هیچ مشکلی در حفظ الصحه‌ی محیطی و جسمانی نخواهند داشت.

مسوولان اداره‌ی حفاظت از محیط زیست‌هم، عرضه و استفاده‌ی خوراکی‌های گوناگون را در فضای باز، نادرست خوانده و بی‌توجهی مردم به حفظ الصحه‌ی محیطی و استفاده از غذای ناسالم  را نگران کننده می‌دانند.

کاظم همایون رییس اداره‌ی حفاظت از محیط زیست کابل، می‌گوید: « کوچکترین مکروبی‌که در فضای آلوده‌ی شهر وجود دارد، مضرترین مکروبی‌است که یکجا با غذا داخل بدن انسان شده و بلاخره سبب مبتلاشدن به خطرناکترین بیماری‌ها می‌شود.»

هرچند حکومت افغانستان، آمارتازه‌ای از دسترسی مردم به غذای کافی و سالم و هم‌چنان بیماری‌ها و مرگ‌ومیر ناشی از استفاده‌ی غذاهای ناسالم ارایه نکرده‌است؛ اما سال گذشته اعلام کرد که دستِ‌کم نیمی از شهروندان کشور، به غذای کافی دسترسی ندارند.

بایان‌حال، سازمان غذایی جهان، از کمک تازه‌ی دونیم میلیون دالری دولت جاپان به خانواده‌های دچار عدم مصونیت غذایی در افغانستان خبر داده‌است؛ اما به‌باور آگاهان امور اقتصادی، این کمک‌ها باتوجه به میزان فقر و گرسنه‌گی روزافزون دراین کشور، بسنده نیست.

این کمک‌ها درحالی به‌منظور حمایت از خانواده‌های فقیر و بی‌بضاعت افغانستان اعلام می‌شود که هنوزهم بربنیاد آمار منابع بین‌المللی و دولت افغانستان، بیش‌تراز ۵۰ درصد شهروندان این کشور زیر خط فقر به‌سر می‌برند و ازاین میان، بیش‌تراز دونیم میلیون مرد و زن و کودک در یک شبانه‌روز، تنها یک وقت غذا (نان و چای) می‌خورند.

امروز ۲۴ میزان برابراست با روزجهانی غذا و ازاین روز در بسیاری از کشورهای جهان، گرامی‌داشت می‌شود. سازمان غذایی جهان به‌هدف صفر رساندنِ گرسنه‌گی، از همه دولت‌ها، شهروندان، جامعه‌ی مدنی و بخش خصوصی کشورها خواسته‌است تا برای ریشه‌کن ساختنِ فقر و گرسنه‌گی و راه حل پایدار سرمایه‌گذاری کنند.

تمامی حقوق انتشار و حق کاپی رایت مطالب برای مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک محفوظ است.