KABUL WEATHER

بی‎جاشده‌ی داخلی: «کُمک‌های نقدی، دروغ است.»

Home » اجتماعی » بی‎جاشده‌ی داخلی: «کُمک‌های نقدی، دروغ است.»

تنها ۲۰ درصد از بیجاشدگان داخلی در سراسر افغانستان، کُمک‌های نقدی دریافت کرده‌اند.
درحالی‌که رقم بی‌جاشدگان داخلی به‌دلایل جنگ، ناامنی، خشک‌سالی و دیگر روی‌دادهای طبیعی در افغانستان با سرعت بی‌پیشینه‌ای روبه افزایش‌است؛ اما …

دلو ۲۶, ۱۳۹۸ by
بی‎جاشده‌ی داخلی: «کُمک‌های نقدی، دروغ است.»

مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک
کابل – ۲۶ دلو ۱۳۹۸
گزارشگر: بهشته محمدی

تنها ۲۰ درصد از بیجاشدگان داخلی در سراسر افغانستان، کُمک‌های نقدی دریافت کرده‌اند.

درحالی‌که رقم بی‌جاشدگان داخلی به‌دلایل جنگ، ناامنی، خشک‌سالی و دیگر روی‌دادهای طبیعی در افغانستان با سرعت بی‌پیشینه‌ای روبه افزایش‌است؛ اما به‌گفته‌ی شماری از این بی‌جاشده‌‌ها، رَوند رسیدگی و مساعدت‌های بشری به‌آنان رضایت‌بخش نیست. یافته‌های مرکز خبرنگاری تحقیقی پَیک از داده‌های معلوماتی منابع رسمی ملی و بین‌المللی، نشان می‌دهد که نزدیک به ۲۸۰ هزار خانواده در سراسر افغانستان، از وضعیت دشوار بی‌جاشدگی توام با فقر و بی‌کاری رنج می‌برند؛ اما ازاین میان، تنها بیش‌از ۵۸ هزار خانواده‌ی بی‌جاشده در ۱۴ ولایت کشور، از کُمک‌های نقدی و فوری وزارت امور مهاجرین و دیگر نهادهای ملی و بین‌المللی مستفید شده‌اند.

بربنیاد این یافته‌ها، شمار کُل افراد بی‌جاشده در سراسر افغانستان نزدیک به دو میلیون نفر می‌رسد که این رقم، کم‌ازکم ۵۰۰ درصد افزایش را در ده سال پسین نشان می‌دهد. تنها بیش‌تراز ۴۰۰ هزار نفر ازاین رقم در اثر جنگ و ناامنی‌های سال روان، از خانه‌های شان بی‌جا شده‌اند.

جنگ، ناامنی و خشک‌سالی، از مهم‌ترین عوامل بی‌جاشدگی در برخی‌از مناطق کشور عنوان شده و این وضعیت در چند سال پسین به‌گونه‌ی بی‌پیشینه‌ای شدت یافته‌است.

ولایت‌های ننگرهار، لغمان، کنر، نورستان، کاپیسا، کندز، بغلان، تخار، بدخشان، فاریاب، جوزجان، سرپُل، سمنگان، بلخ، فراه، غور، بادغیس، هرات، غزنی، زابل، ارزگان، هلمند، کندهار و پکتیا، از جمله ولایت‌هایی‌اند که بیش‌ترین بی‌جاشده‌های داخلی را در سال روان خورشیدی در خود جا داده‌اند.

یافته‌ها و بررسی‌ها، بیان‌گر این‌است که این بی‌جاشده‌ها در وضعیت خوبی به‌سر نمی‌برند. خطرهای مصوونیت غذایی، دسترسی به آب آشامیدنی، خدمات پزشکی، سرمای زمستان و نیازمندی‌های اولیه، از مهم‌ترین دشواری‌های این خانواده‌ها به‌شمار رفته‌اند. چنان‌که برخی از این افراد بی‌جاشده در برخی از ولایت‌های کشور، از نبود هیچ‌گونه کُمک و مساعدت نقدی و جنسی ازسوی هیچ نهاد دولتی و غیردولتی شاکی‌اند.

عبدالحمید ۳۶ ساله باشنده‌ی بی‌جاشده در نادرآباد شهر مزارشریف ولایت بلخ، می‌گوید:

«سردترین روزهای زمستان امسال را در سخت‌ترین وضعیت بی‌سرپناهی و بدون هیچ‌گونه کُمک سپری کردیم.»

ریحانه یکی دیگر از بی‌جاشده‌های داخلی که همراه با چهار فرزند قدونیم‌قدش به‌دلیل جنگ و ناامنی‌های پسین از شهر پُلخمری ولایت بغلان به شهر مزارشریف کوچیده‌است، می‌گوید که کُمک و مساعدت ازسوی دولت، همه دروغ است.

سیدمحمد ۴۳ ساله باشنده‌ی ولایت کندز که به‌اثر جنگ و ناامنی باخانواده‌ی هفت‌ نفری‌اش به ولایت پروان کوچیده، می‌گوید که فرزندان‌اش دراین سرمای زمستان، نه لباس دارند، نه پاپوش و نه مواد خوراکی …

او درحالی‌که مسوولان دولت را به ناتوانی در تأمین امنیت و عدم رسیدگی به وضعیت بی‌جاشدگان متهم می‌کند، می‌افزاید:

«یک افغانی‌هم به ما کسی نداده، خداوند شاهد و حاضراست که اولادهایم در یک شبانه‌روز دو وقت نان ندارند.»

اما شمار زیادی از خانواده‌های بی‌جاشده که در مقایسه به هر شهر دیگر به پایتخت کشور کوچیده‌اند، برخی‌از آنان از دریافت کُمک‌های نقدی ازسوی برخی نهادهای دولتی و غیردولتی سخن می‌زنند.

اسماعیل‌خان، وکیل خانواده‌های بی‌جاشده در چهاراه قمبر ناحیه پنجم شهر کابل، می‌گوید:

«به یک تعداد از خانواده‌ها به‌هرکدام ۶۹۰۰ افغانی دادند و به دیگر خانواده‌های مستحق، حتا یک افغانی هم نرسید.»

اما حمیدالله افغان رییس تثبیت بی‌جاشدگان داخلی وزارت امور مهاجرین، تأکید می‌کند که برای هریک از خانواده‌های مستحق در کمپ چهارراه قمبر، افزون‌بر ۶۹۰۰ افغانی کُمک سازمان غذایی جهان (WFP)، مبلغ ۵۰۰۰ افغانی ازسوی این وزارت نیز کُمک شده‌است.

مسوولان این وزارت، باارایه آمار ضد و نقیض درباره‌ی ارایه کُمک‌های نقدی به خانواده‌های بی‌جاشده در ۱۴ ولایت آسیب‌پذیر و ناامن کشور، از توزیع صدها میلیون افغانی برای بیش‌تراز ۵۸ هزار خانواده‌ی بی‌جاشده گزارش می‌دهند.

کُمک‌هایی که بیش‌از ۵۰۰ میلیون افغانی آن از بودجه‌ی ملی کشور و باقی بیش‌تراز ۳۰۰ میلیون افغانی دیگر ازسوی برخی از نهادهای ملی و بین‌المللی، تمویل شده‌است.

در بخشی از سندهای به‌دست آمده، نشان داده شده که نزدیک به ۱۱ میلیون افغانی از دو پروژه‌ی (استقرار پایدار بی‌جا شدگان داخلی و کمک‌های عاجل بشری) وزارت امورمهاجرین در بخش‌های اداری و ترانسپورت به‌مصرف رسیده‌است؛ اما این رقم ازسوی مسوولان وزارت امورمهاجرین، رد شده و گفته‌اند که مصارف اداری و ترانسپورت کارمندان‌شان دراین پروژه‌ها، به دو میلیون افغانی‌هم نمی‌رسد.   بربنیاد سندهای به‌دست آمده، درحالی‌که از هر پروژه‌ی مساعدت‌های نقدی، مقداری از پول‌ها برای مصارف اداری و ترانسپورت کارمندان اختصاص یافته‌است؛ اما افزون‌براین مصارف، این وزارت یک پروژه‌ی ۲۵ میلیونی را هم، زیرنام (معاش، مددمعاش، ارتباطات و ترانسپورت کارمندان) از سازمان ملل متحد (UNHCR) دریافت کرده‌است.هرچند نادر فرهاد سخن‌گوی سازمان ملل متحد در امور مهاجرین افغانستان در نخستین تماس تلفونی با خبرنگار پَیک از تطبیق بیش‌وکم ۴۰ پروژه در بخش حمایت از بی‌جاشدگان و عودت کنندگان سخن گفت؛ اما رقم دقیق با جزئیات بیش‌تر ارایه نکرد و به تماس بعدی‌هم پاسخ نداد.

ازسوی دیگر، محمد ولی صافی متخصص امور مالی و اداری وزارت امور مهاجرین‌، مدعی‌است که بیش‌از شش میلیون افغانی را از پروژه‌ی مساعدت نقدی برای استقرار دوباره‌ی بی‌جاشده‌ها در ولایت هرات، صرفه‌جویی کرده و به وزارت مالیه کشور انتقال داده‌اند. اما فردین معرفتی رییس نشرات وزارت مالیه، این ادعای وزارت مهاجرین را رد کرده‌است.

سیدحسین عالمی بلخی وزیر امور مهاجرین در یک نشست خبری به‌روز سه‌شنبه ۱۵ دلو سال روان خورشیدی در کابل، اظهار داشت که درسال روان، بیش‌تر از ۶۳۰۰ خانواده ازسوی این وزارت و بیش‌از ۴۷ هزار و ۵۰۰ خانواده‌ی دیگر، ازسوی نهادهای ملی و بین‌المللی، کُمک‌های نقدی دریافت کرده‌اند.

بربنیاد معلومات این وزارت، برای هر خانواده بانظرداشت آسیب‌پذیری و نیازمندی‌های شان، از ۵۰۰۰ افغانی تا ۱۵۰۰۰ افغانی پول نقد مساعدت شده‌است.  

پیش ازاین، آقای بلخی به‌تاریخ ۳۰ سنبله‌ی سال روان خورشیدی در نشست استماعیه مجلس نمایندگان، از نیازمندی نزدیک به دونیم میلیارد افغانی به‌منظور مساعدت و راه‌حل دایمی بیش‌از ۱۴۶ هزار نفر بی‌جاشده ازسوی وزارت امور مهاجرین و ۱۴ موسسه‌ی همکار ملی و بین‌المللی سخن گفته و افزوده‌است که ۳۰ تفاهم‌نامه را با شماری از نهادهای همکار ملی و بین‌المللی پیرامون حمایت از بی‌جاشدگان داخلی، امضا کرده‌اند.

اما رمضان بشردوست عضو کمیسیون امور مهاجرین و بی‌جاشدگان مجلس نمایندگان، به‌این باوراست که بسیاری از سخنان مسوولان وزارت امور مهاجرین در پیوند به کُمک‌های انجام‌شده، نادرست است و به‌هیچ خانواده‌ی بی‌جاشده‌ای در هیچ‌کجای کشور، به‌قدر نیازمندی آنان، کُمک نشده‌است.

عبدالواسع حیدری آگاه مسایل اقتصادی، فساد گسترده را عامل اصلی نرسیدن کُمک‌های نقدی به خانواده‌های بی‌جاشده می‌داند و می‌افزاید که در بسیاری از برنامه‌های توزیع پول نقد، آن‌چه که وعده می‌شود، تادیه نمی‌شود.

دیده‌بان شفافیت افغانستان نیز، تخصیص ۹۹ افغانی برای هر فرد بی‌جاشده‌ی داخلی را در بودجه‌ی ملی سال ۱۳۹۹خورشیدی، خیلی ناچیز خوانده و برنامه‌های وزارت امور مهاجرین را در راستای بهبود وضعیت بی‌جاشده‌ها و استقرار دوباره‌ی آنان به‌خانه‌های اصلی‌شان، انتقاد می‌کند.

بااین‌همه، کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، ضمن انتقاد از ناتوانی دولت در امر رسیدگی به نیازمندی‌های فوری خانواده‌های بی‌جاشده‌ی داخلی در کشور، به دولت‌مردان و مسوولان نهادهای مربوطه پیش‌نهاد کرده‌است که برای تطبیق کامل پالیسی ملی بی‌جاشدگان داخلی، باید بودجه‌ی کافی درنظر گرفته و هم‌چنان، فرصت‌های مناسب کاری، عرضه خدمات صحی و آموزش و پرورش را برای کودکان خانواده‌های بی‌جاشده فراهم سازند.

تمامی حقوق انتشار و حق کاپی رایت مطالب برای مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک محفوظ است.